[ĐẠO ĐỨC] Kiểm Soát Chất Lượng & Tuân Thủ Pháp Lý
📌 TLDR
AI có thể bịa rất tự tin. Bạn cần fact-check và hiểu quy định dữ liệu để tránh rủi ro.
Part 1: Quality Control (Fact-check)
Sai lầm thường gặp:
- AI bịa số liệu
- AI bịa nguồn
- AI dùng thông tin cũ
Workflow Fact-check 5 Bước
- Liệt kê tất cả số liệu/claim
- Tìm nguồn chính thống
- Đối chiếu ít nhất 2 nguồn
- Ghi chú nguồn đã kiểm
- Sửa lại phần sai
Part 2: Compliance (GDPR/EU AI Act)
Tóm gọn dễ hiểu:
- Nếu xử lý data người EU → phải tuân GDPR
- Phải minh bạch: dữ liệu dùng làm gì
- Người dùng có quyền yêu cầu xóa dữ liệu
Với doanh nghiệp VN có khách quốc tế, đây là thứ phải biết.
Templates Sẵn Dùng
Template 1: Checklist fact-check
Tạo checklist fact-check cho bài viết này.
Liệt kê các claim cần kiểm chứng.Template 2: Compliance quick check
Đánh giá nội dung này có rủi ro dữ liệu cá nhân không.
Nếu có, đề xuất cách ẩn danh.Troubleshooting
Issue 1: Không biết kiểm nguồn nào
Fix: ưu tiên nguồn chính thống
Ưu tiên trang cơ quan nhà nước, báo cáo chính thức, nghiên cứu học thuật.Issue 2: Output quá cũ
Fix: yêu cầu ghi rõ thời điểm
Hãy ghi rõ dữ liệu cập nhật tới tháng/năm nào.Action Plan (Checklist)
- Lập thư viện nguồn tin đáng tin
- Tạo checklist fact-check cho team
- Thêm bước kiểm dữ liệu cá nhân
- Ghi chú “cập nhật đến thời điểm nào”
Kết Luận
Key idea: AI không kiểm tra sự thật cho bạn.
Muốn an toàn, bạn phải tự làm bước “soi kỹ”.