TL;DR

4 loại prompts: (1) One-Off (dùng 1 lần, setup <1 phút: “Hôm nay thứ mấy?”), (2) Reusable (dùng 3+/tuần, setup 15-30 phút: template email hàng ngày), (3) Parameterized (hàng loạt với biến số, setup 1-2 giờ: 100 mô tả sản phẩm tự động), (4) Agent-Level (tự động 24/7, setup 3-5 giờ: ChatBot support xử lý mọi tình huống). Nguyên tắc GOLD: Càng dùng nhiều → càng đầu tư effort. Lộ trình tiến hóa: One-Off → nhận ra pattern → Reusable → cần tạo nhiều → Parameterized → muốn tự động hóa → Agent-Level.

4 Loại Prompt: Biết Loại Nào, Dùng Khi Nào

Câu chuyện: Mai và 4 cách dùng AI

Mai là owner của một shop quần áo online. Cùng xem Mai dùng AI như thế nào trong 1 ngày:

🌅 Sáng 8h - Câu hỏi nhanh:

"Hôm nay ngày mấy?"

→ Done trong 2 giây, không bao giờ cần lại

📱 9h - Viết content Instagram:

"Viết caption cho bộ đầm mới,
giọng điệu trẻ trung, vui tươi,
có emoji, có hashtag"

→ Mai dùng prompt này MỖI NGÀY

📊 11h - Mô tả sản phẩm hàng loạt:

Mai có 50 sản phẩm mới cần viết mô tả. Mỗi sản phẩm khác nhau về:

• Màu sắc
• Size
• Chất liệu
• Giá

→ Mai cần prompt có thể THAY ĐỔI linh hoạt

🤖 Cả ngày - Trả lời inbox tự động:

Mai muốn AI tự động trả lời inbox khách hỏi về:

• Giá
• Size
• Shipping
• Thanh toán

→ AI cần TỰ XỬ LÝ mà không cần Mai hướng dẫn từng câu

Nhận ra sự khác biệt chưa?

Mai đã dùng 4 LOẠI PROMPT khác nhau trong 1 ngày!

1. Câu hỏi nhanh (8h) → ONE-OFF PROMPT
2. Viết caption hàng ngày (9h) → REUSABLE PROMPT  
3. Mô tả 50 sản phẩm (11h) → PARAMETERIZED PROMPT
4. Trả lời inbox tự động (cả ngày) → AGENT-LEVEL PROMPT

Giờ tui sẽ giải thích từng loại để bạn biết khi nào dùng cái nào! 🎯

LOẠI 1: One-Off Prompts - Dùng Một Lần Rồi Thôi

Định nghĩa đơn giản:

Prompt bạn CHẮC CHẮN chỉ dùng 1 lần, không bao giờ lặp lại

Ví dụ thực tế:

✓ "2 + 2 bằng mấy?"
✓ "Thủ đô Việt Nam là gì?"
✓ "Dịch câu này sang tiếng Anh: Xin chào"
✓ "Bây giờ là mấy giờ ở London?"

Đặc điểm:

Quy tắc vàng:

⚡ Tốc độ quan trọng hơn hoàn hảo

✅ Làm:

• Hỏi nhanh, nhận câu trả lời
• Giữ prompt đơn giản
• Tiếp tục công việc

❌ Đừng:

• Dành 30 phút “hoàn thiện” prompt
• Lưu lại vào thư viện
• Tạo template phức tạp

Ví dụ One-Off trong đời thực:

Tình huống 1: Email khách hàng đặc biệt

"Viết email cảm ơn khách hàng X 
đã ủng hộ shop 5 năm,
tone chân thành, ấm áp"

→ Khách hàng X là duy nhất, không lặp lại

Tình huống 2: Tra cứu nhanh

"Quán cà phê nào gần nhà ga Hà Nội?"
"IELTS 7.0 tương đương TOEFL bao nhiêu?"
"Cách nấu phở gà ngon?"

→ Hỏi 1 lần, xong việc

Tình huống 3: Giải quyết vấn đề cụ thể

"Code này bị lỗi gì?
[paste code]"

"Dịch email này sang tiếng Nhật:
[paste email]"

Khi nào KHÔNG phải One-Off?

Nếu bạn thấy mình nghĩ:

• “Ủa, tuần trước tui cũng hỏi câu này…”
• “Chắc tháng sau tui lại cần…”
• “Đồng nghiệp cũng hay hỏi thế này…”

→ KHÔNG PHẢI One-Off! Đọc tiếp phần dưới 👇

LOẠI 2: Reusable Prompts - Dùng Đi Dùng Lại

Định nghĩa đơn giản:

Prompt bạn sử dụng THƯỜNG XUYÊN (3+ lần/tuần)

Câu chuyện: Thảo và email hàng ngày

Thảo làm assistant. Mỗi ngày Thảo cần viết email:

• Sáng: Email confirm lịch họp
• Trưa: Email gửi báo cáo
• Chiều: Email follow-up khách hàng

Tuần 1: Thảo viết prompt từ đầu mỗi lần → Mất 20 phút/email

Tuần 2: Thảo nhận ra mình lặp lại → Tạo template

Template của Thảo:

VAI TRÒ: Assistant chuyên nghiệp

NHIỆM VỤ: Viết email [LOẠI EMAIL]

ĐỐI TƯỢNG: [SẾP/ĐỒNG NGHIỆP/KHÁCH HÀNG]

NỘI DUNG:
[ĐIỀN CHI TIẾT]

TONE: [TRANG TRỌNG/THÂN THIỆN]

CẤU TRÚC:
- Subject line ngắn gọn
- Lời chào
- Nội dung chính (2-3 câu)
- Kết thúc lịch sự
- Chữ ký

ĐỘ DÀI: 100-150 từ

Kết quả:

• Giờ Thảo chỉ mất 5 phút/email
• Chất lượng ổn định
• Không phải nghĩ từ đầu mỗi lần

Đặc điểm Reusable Prompts:

Dấu hiệu cần Reusable Template:

🎯 Quy tắc 3 lần:

Nếu bạn gõ cùng một prompt 3 lần → Đã đến lúc tạo template!

Ví dụ:

Lần 1:

"Viết caption Instagram cho áo sơ mi"

Lần 2:

"Viết caption Instagram cho đầm maxi"

Lần 3:

"Ủa, tui lại viết caption Instagram nữa rồi..."

→ STOP! Tạo template ngay!

Templates Reusable phổ biến:

1. Template Viết Content

VAI TRÒ: Content Writer [LĨNH VỰC]

PLATFORM: [Instagram/Facebook/LinkedIn]

CHỦ ĐỀ: [Điền chủ đề]

TONE: [Vui vẻ/Chuyên nghiệp/Truyền cảm hứng]

CẤU TRÚC:
- Hook (1 câu gây chú ý)
- Nội dung chính (2-3 câu)
- CTA (kêu gọi hành động)
- Hashtags (3-5 tags)

ĐỘ DÀI: [100/150/200 từ]
EMOJI: [Có/Không]

2. Template Tóm Tắt Họp

NHIỆM VỤ: Tóm tắt cuộc họp

INPUT: [Paste ghi chú họp]

OUTPUT:
## Quyết định chính
- [...]

## Action Items  
- Task | Người làm | Deadline

## Bước tiếp theo
- [...]

ĐỘ DÀI: Tối đa 300 từ

3. Template Giải Bài Tập

VAI TRÒ: Giáo viên [MÔN HỌC]

BÀI TẬP: [Paste câu hỏi]

YÊU CẦU:
- Giải thích từng bước
- Dùng ngôn ngữ đơn giản
- Có ví dụ minh họa
- Chỉ ra chỗ dễ sai

OUTPUT:
1. Phân tích đề
2. Các bước giải
3. Đáp án
4. Lưu ý

Lợi ích của Reusable Templates:

⏰ Tiết kiệm thời gian:

• Trước: 20 phút/lần
• Sau: 5 phút/lần
• Tiết kiệm: 15 phút × 20 lần/tháng = 5 giờ/tháng!

📊 Chất lượng ổn định:

• Không còn “lúc hay lúc dở”
• Luôn đạt chuẩn

👥 Dễ chia sẻ:

• Dạy team dễ dàng
• Mọi người output giống nhau

LOẠI 3: Parameterized Prompts - Template Thông Minh

Định nghĩa đơn giản:

Reusable Template + Khả năng THAY ĐỔI linh hoạt nhiều biến số

Sự khác biệt:

Câu chuyện: Nam và 100 sản phẩm

Nam bán điện thoại online. Mỗi ngày cần viết mô tả cho nhiều sản phẩm:

Vấn đề với Reusable Template:

Template cũ:

"Viết mô tả cho iPhone 15 Pro Max,
màu xanh, 256GB, giá 30 triệu,
tone chuyên nghiệp, 150 từ"

Nam phải thay đổi thủ công:

• iPhone 15 → iPhone 14
• Xanh → Đen
• 256GB → 512GB
• 30 triệu → 35 triệu

→ MỆT! Làm 100 lần là muốn bỏ cuộc

Giải pháp: Parameterized Template

Viết mô tả cho {TÊN_SẢN_PHẨM},
màu {MÀU_SẮC}, dung lượng {DUNG_LƯỢNG},
giá {GIÁ},
tone {TONE},
độ dài {SỐ_TỪ} từ.

CÁCH VIẾT:
- Nếu {GIÁ} < 15 triệu: Nhấn mạnh "giá trị"
- Nếu {GIÁ} > 25 triệu: Nhấn mạnh "cao cấp"  
- Nếu {DUNG_LƯỢNG} > 256GB: Nhấn mạnh "lưu trữ khủng"

Cách dùng:

Nam chỉ cần điền số liệu vào bảng Excel, sau đó tool tự động tạo 100 mô tả!

→ 3 Click → 3 Mô tả hoàn hảo!

Khi nào cần Parameterized?

✅ Dùng khi:

• Cần tạo hàng loạt nội dung tương tự
• Có nhiều biến số thay đổi
• Muốn tự động hóa quy trình
• Scale lên hàng trăm/nghìn lần

Ví dụ thực tế:

1. E-commerce:

{SỐ_LƯỢNG} sản phẩm cần mô tả
× {SỐ_BIẾN_THỂ} biến thể (màu, size, v.v.)
= Hàng nghìn mô tả!

2. Trả lời email tự động:

Nếu khách hỏi về {GIÁ} → Template giá
Nếu khách hỏi về {SIZE} → Template size
Nếu khách hỏi về {SHIP} → Template shipping

3. Tạo bài tập:

Tạo {SỐ_CÂU} câu hỏi về {CHỦ_ĐỀ}
Độ khó: {MỨC_ĐỘ}
Loại: {TRẮC_NGHIỆM/TỰ_LUẬN}

Template Parameterized mẫu:

Ví dụ 1: Mô tả Sản phẩm

Viết mô tả {ĐỘ_DÀI} cho {TÊN_SP}

THÔNG TIN:
- Màu: {MÀU}
- Kích thước: {SIZE}
- Chất liệu: {CHẤT_LIỆU}
- Giá: {GIÁ}

ĐỐI TƯỢNG: {KHÁCH_HÀNG}
- Nếu "học sinh": Nhấn mạnh giá rẻ
- Nếu "doanh nhân": Nhấn mạnh chất lượng

TONE: {TONE}

CẤU TRÚC:
- Hook về lợi ích chính
- 3 đặc điểm nổi bật
- Call-to-action

Ví dụ 2: Email Marketing

Gửi email về {CAMPAIGN}

KHÁCH HÀNG: {PHÂN_KHÚC}
- Nếu "VIP": "Ưu đãi đặc biệt chỉ dành cho bạn"
- Nếu "Mới": "Chào mừng bạn đến với..."
- Nếu "Lâu không mua": "Chúng tôi nhớ bạn"

OFFER: {ƯU_ĐÃI}
- Giảm {PHẦN_TRĂM}%
- Freeship từ {SỐ_TIỀN}
- Quà tặng: {QUÀ}

DEADLINE: {NGÀY_HẾT_HẠN}

CẤU TRÚC:
- Subject gây tò mò
- Personalized greeting  
- Offer rõ ràng
- Urgency (hết hạn sau {SỐ_NGÀY} ngày)
- CTA button

##Lợi ích Parameterized:

🚀 Scale dễ dàng:

• 1 template → ∞ outputs
• Tạo hàng trăm nội dung trong vài phút

🎯 Nhất quán 100%:

• Logic giống nhau
• Chất lượng đồng đều

⚙️ Tự động hóa:

• Kết nối với tools (Zapier, Make)
• Chạy mà không cần can thiệp

LOẠI 4: Agent-Level Prompts - AI Tự Động Xử Lý

Định nghĩa đơn giản:

Không còn là “prompt” nữa, mà là “NHÂN CÁCH” của AI

AI không chỉ trả lời câu hỏi → AI XỬ LÝ MỌI TÌNH HUỐNG trong vai trò đó

Sự khác biệt lớn nhất:

Câu chuyện: Linh và ChatBot hỗ trợ khách hàng

Linh có shop online. Mỗi ngày nhận 100+ inbox từ khách:

Vấn đề:

Khách hỏi đủ kiểu:

• “Có size M không?”
• “Giá bao nhiêu?”
• “Ship về Đà Nẵng mất bao lâu?”
• “Tôi muốn đổi size”
• “Sản phẩm này có màu xanh không?”

Linh không thể tạo 100 templates cho 100 câu hỏi!

Giải pháp: Agent-Level Prompt

Thay vì tạo template cho TỪNG câu hỏi, Linh tạo NHÂN CÁCH cho AI:

VAI TRÒ: 
Bạn là nhân viên chăm sóc khách hàng của Shop Linh,
shop bán quần áo nữ online.

TÍNH CÁCH:
- Thân thiện, nhiệt tình
- Trả lời nhanh, súc tích
- Luôn hỏi lại để chắc chắn
- Không bao giờ nói "không biết"

KIẾN THỨC:
[Upload catalog sản phẩm, bảng giá, chính sách]

QUY TẮC XỬ LÝ:

1. Khi khách hỏi về SẢN PHẨM:
   - Kiểm tra catalog
   - Nói rõ: còn/hết hàng, giá, size
   - Gợi ý sản phẩm tương tự nếu hết

2. Khi khách hỏi về GIÁ:
   - Nói giá gốc
   - Nếu đang sale → nhấn mạnh
   - Đề xuất combo nếu có

3. Khi khách hỏi về SHIP:
   - Hỏi địa chỉ
   - Tính phí ship
   - Nói thời gian dự kiến

4. Khi khách THAN PHIỀN:
   - Xin lỗi chân thành
   - Hỏi chi tiết vấn đề
   - Đề xuất giải pháp ngay
   - Escalate cho Linh nếu nghiêm trọng

5. Khi KHÔNG CHẮC:
   - "Em xin phép để hỏi lại chị chủ nhé"
   - Tag Linh vào

CÁCH NÓI CHUYỆN:
- Xưng "em", "chị/anh"
- Dùng emoji phù hợp 😊
- Kết thúc bằng câu hỏi: "Chị còn thắc mắc gì không ạ?"

Kết quả:

AI giờ có thể XỬ LÝ TỰ ĐỘNG:

• ✅ Trả lời bất kỳ câu hỏi nào về sản phẩm
• ✅ Tư vấn cho khách
• ✅ Xử lý khiếu nại
• ✅ Gợi ý sản phẩm
• ✅ Biết khi nào cần hỏi Linh

Linh giờ chỉ xử lý 10% inbox, còn lại AI lo hết!

Khi nào cần Agent-Level?

✅ Dùng khi:

• Cần AI hoạt động liên tục 24/7
• Có nhiều tình huống không thể đoán trước
• Muốn AI tự quyết định cách xử lý
• Cần nhất quán về giọng điệu/ personality

Ví dụ thực tế:

1. Customer Support Bot

• Trả lời mọi câu hỏi khách hàng
• Tự động xử lý yêu cầu đơn giản
• Escalate case phức tạp

2. Trợ lý cá nhân

• Sắp xếp lịch
• Viết email
• Tóm tắt tài liệu
• Nhắc nhở deadline

3. Biên tập viên nội dung

• Chỉnh sửa mọi dạng văn bản
• Giữ tone nhất quán
• Tự động phát hiện lỗi

Template Agent-Level mẫu:

Ví dụ 1: Giáo viên AI

VAI TRÒ: Giáo viên tiếng Anh online

SỨ MỆNH: Giúp học sinh học tiếng Anh hiệu quả

TÍNH CÁCH:
- Kiên nhẫn, động viên
- Giải thích dễ hiểu
- Hay khen ngợi tiến bộ
- Không bao giờ làm nản lòng

CÁCH DẠY:
- Luôn hỏi trình độ học sinh trước
- Dùng ví dụ thực tế Việt Nam
- Sửa lỗi nhẹ nhàng
- Đưa bài tập phù hợp

XỬ LÝ TÌNH HUỐNG:

Nếu học sinh HỎI NGỮ PHÁP:
→ Giải thích đơn giản + ví dụ + bài tập

Nếu học sinh GỬI BÀI TẬP:
→ Chấm + Giải thích lỗi + Cách sửa

Nếu học sinh NÓI "TÔI KHÔNG HIỂU":
→ Giải thích lại bằng cách khác, đơn giản hơn

Nếu học sinh THAN PHIỀN "KHÓ QUÁ":
→ Động viên + Chia nhỏ thành bước dễ hơn

MỤC TIÊU: Giúp học sinh TỰ TIN và TIẾN BỘ mỗi ngày

Ví dụ 2: AI Review Code

VAI TRÒ: Senior Developer chuyên code review

SỨ MỆNH: Giúp junior developer viết code tốt hơn

TÍNH CÁCH:
- Xây dựng, không phán xét
- Giải thích "tại sao", không chỉ "làm gì"
- Khen điểm tốt trước khi chỉ lỗi
- Dạy, không ra lệnh

QUY TRÌNH REVIEW:

BƯỚC 1: Đọc code, tìm hiểu logic
BƯỚC 2: Khen những gì làm tốt
BƯỚC 3: Chỉ ra issues theo mức độ:
   - 🔴 Critical (security, bugs)
   - 🟡 Important (performance, maintainability)
   - 🟢 Nice-to-have (style, naming)

BƯỚC 4: Giải thích TẠI SAO là issue
BƯỚC 5: Đề xuất cách SỬA + Ví dụ

NGUYÊN TẮC:
- Giả định ý tốt
- Xem xét context (deadline, team size)
- Phân biệt "must fix" vs "could improve"
- Không bao giờ: condescending, personal attacks

So sánh 4 loại prompts:

Cây quyết định: Tui nên dùng loại nào?

BẮT ĐẦU: Tôi cần dùng AI cho...

├─❓ Chỉ cần 1 lần duy nhất?
│  └─ ✅ ONE-OFF
│      Ví dụ: "Dịch câu này", "Tra từ điển"
│
├─❓ Làm việc này 3+ lần/tuần?
│  └─ ✅ REUSABLE  
│      Ví dụ: Email hàng ngày, Caption Instagram
│
├─❓ Cần tạo hàng loạt với nhiều biến thể?
│  └─ ✅ PARAMETERIZED
│      Ví dụ: 100 mô tả sản phẩm, Email marketing
│
└─❓ Cần AI tự động xử lý mọi tình huống?
   └─ ✅ AGENT-LEVEL
       Ví dụ: ChatBot 24/7, Trợ lý cá nhân

Lộ trình tiến hóa:

Bắt đầu với One-Off:

"Viết caption cho áo sơ mi"

Nhận ra pattern → Reusable:

Template: Viết caption cho [SẢN_PHẨM]

Cần tạo nhiều → Parameterized:

Template + {BIẾN_SỐ} tự động

Muốn tự động hóa → Agent-Level:

AI tự xử lý mọi sản phẩm, mọi tình huống

Sai lầm thường gặp:

❌ Sai lầm 1: Dùng One-Off cho việc lặp lại

Mỗi ngày viết prompt mới cho email
→ Lãng phí 15 phút/ngày = 1.5 giờ/tuần!

Fix: Tạo Reusable Template

❌ Sai lầm 2: Dùng Reusable cho việc cần tự động

Sửa thủ công 100 prompts cho 100 sản phẩm
→ Mệt nghỉ!

Fix: Dùng Parameterized

❌ Sai lầm 3: Quá kỹ thuật cho One-Off

Dành 30 phút hoàn thiện prompt cho câu hỏi 1 lần
→ Không đáng!

Fix: Keep it simple, move on

❌ Sai lầm 4: Cố tạo “Prompt vạn năng”

Một prompt làm được mọi thứ
→ Không tồn tại!

Fix: Công cụ đúng cho công việc đúng

Tóm tắt: Chọn loại phù hợp

🎯 Nguyên tắc GOLD:

Càng dùng nhiều → Càng đầu tư effort

Action Plan - Làm ngay hôm nay:

✅ Checklist:

Bước 1: Audit (15 phút)

• List 5 việc bạn dùng AI thường xuyên nhất
• Đánh dấu mỗi việc: 1 lần? 3+/tuần? Hàng loạt? 24/7?

Bước 2: Action (30 phút)

• Tạo 1 Reusable Template cho việc làm hàng ngày
• Test template với 3 ví dụ khác nhau
• Lưu vào thư viện prompts

Bước 3: Plan (15 phút)

• Việc nào cần Parameterized? → Note lại
• Việc nào cần Agent-Level? → Lên kế hoạch
• Set deadline để upgrade

Câu hỏi tự đánh giá:

Về hiểu biết:

1. ❓ Tôi có hiểu 4 loại prompts không?
2. ❓ Tôi có biết khi nào dùng loại nào không?
3. ❓ Tôi có nhận ra pattern trong công việc của mình không?

Về thực hành:

4. ❓ Tôi có đang lãng phí thời gian với One-Off prompts lặp lại không?
5. ❓ Tôi đã tạo Reusable Templates cho việc hàng ngày chưa?
6. ❓ Công việc nào của tôi cần tự động hóa?

Về kế hoạch:

7. ❓ Tôi có kế hoạch nâng cấp prompts không?
8. ❓ Tôi có theo dõi ROI của từng loại prompt không?
9. ❓ Tôi có chia sẻ templates với team không?

Nhớ nhé: Không có “prompt hoàn hảo” - Chỉ có “prompt PHÙ HỢP” với tình huống! 🎯

💡 Bắt đầu từ đơn giản (One-Off) → Nâng cấp khi thấy pattern → Tự động hóa khi có quy mô!